امروز 13 آبان است . از خيلي جهات 13 آبان يكي از تاثير گذار ترين روزهاي تاريخ نيم قرن اخير ما ست كه اثراتش طولاني تر از آنچيزي است كه در ابتدا بوجود آورندگانش پيش بيني مي كردند . 13 آيان را به جهت سه واقعه مورد اهميت مي دانند. نخست 13آبان سال 42 كه در آن امام خميني بعنوان رهبر آينده انقلاب 57 تبعيد شد و واقعه دوم مربوط به 13 آبان سال 57 است و درگيري خونين اقشار دانش اموز و دانشجو با نيرويهاي شاه و واقعه سوم اين روز، مربوط به سال بعد آن است يعني تسخير سفارت آمريكا توسط داشنجوياني كه به نيرويهاي خط امام موسوم شدند . از ميان اين سه واقعه ، مورد آخري واجد اهميت بيشتري است . چون تبعات آن واقعه در اتفاقات بعدي براي نظام و مردم نقش اساسي پيدا كرد .

اينكه اين تاثيرات چه بوده و تا چه حد واقعي ست تا بحال توسط بسياري مورد بحث واقع شده وهنوز واقع است . و هنوز نيز منتقدين و موافقين بسيار دارد . بيشتر موافقين آن واقعه هنوز با ديدگاههاي آدمهاي انقلابي و داغ سال 57 و با همان احساسات تند موضع مي گيرند . در اين ميان منتقدين ، بيشتر بر اساس عقلانيت سياسي و ارزش سود و زيان حاصل شده از آن به واقعه مي نگرند .

حكومت و رسانه هاي وابسته و در راس آن رسانه غير ملي صدا و سيما بيشترين سنگ آن واقعه و حمايت از بوجود اورندگانش را به سينه مي زند. در ميان كساني كه در تسخير سفارت امريكا نقش اول را داشتند تقريبا همهگي بعدا از افراد موثر سياسي و چهره هاي شاخص شدند . بعضي به طور مشخص سعي كردند از آن واقعه دوري كنند و به طور تلويحي خطاي خود را پذيرفتند ولي هيچ كدام صريحا به اشتباه بودن آن اعتراف نكردند .

در بحثهايي كه گاه گداري با بعضي از اين افراد داشتم و يا بحثشان را ديدم ، به واقع جز توجيه آنواقعه چيز بيشتري براي گفتن نداشته اند . بيشتر نيز سعيشان اين بوده كه آن را گردن حال و هواي انقلابي آنروزگار بياندازند و از خود رفع مسئوليت كنند . بعضي از منتقدين هم البته راه به افراط پيمودند و همه اتفاقات بعد از ان را به گردن مسببين ان گذاشتند .وكمتر از بيرون و حواشي صحبت كردند .

واقعيت اين است كه اگرچه اين اتفاق يك اشتباه تاريخي بود كه انقلابيون مرتكب شدند ،اما تقصير بيشتر از آنكه متوجه دانشجويان جوان و خام انديش آن موقع باشد ، گردن كساني است كه به آن مهر تاييد زدند و از آن حمايت سياسي كردند . در اين وسط نقش آيت الله خميني نقش اساسي بود كه به اعتقاد من خودش نيز دچار خطاي محاسبه شد كه بيشتر توسط اطرافيان افراطيش هدايت ميشد .

متاسفانه در آن فضاي افراطي به كساني كه خير خواهانه و از سر مصالح كشور با آن اقدام غير ديپلماتيك مخالفت كردند ، انگ ناداني و غرض ورزي و حتي خيانت زدند . مورد شادروان مهندس بازرگان نمونه بارز آن بود كه با تسليم كردن استعفاي دولت خود به رهبر انقلاب علنا مخالفت خود را ابراز داشت . هرچند كشور ملتهب و با روحيات سنگين انقلابي عمل و اعتراض آنها را متوجه نشد .

هنوز هم موافقين از آن واقعه بعنوان "تسخير لانه جاسوسي" ياد مي كند و مخالفين با عنوان" اشغال سفارت آمريكا " نگاه معترضانه شان را به آن نشان ميدهند . امروز كه سالگرد اين واقعه است هنوز ، ابزارهاي تبليغي دست كساني است كه درك درستي از آن واقعه و صدمات رفتار انقلابي و لي غير مسئولانه انقلابيون ندارند . هنوز جاي عقلانيت در آن ماجرا خالي است . متاسفانه ديشب در سيما با حضور كساني چون معصومه ابتكار وابراهيم اصغرزاده كه از دانشجويان اشغال كننده بودند ، دوباره مهر تاييدي بر اين خطاي تاريخي زدند و امروز نيز دوباره با جمع اوري عده اي از دانشجويان بسيجي در جلوي سفارت و تحريك انها ، دوباره همان رفتارها و شعارها تكرار مي شود .

از قديم گفته اند كه هر ملتي مصرف كننده انچيزي است كه خود ساخته است . ( خيلي هم قديمي نيست !) بر اي همين اگر عقلانيت و عقل جمعي در ميان بود امروز بجاي پذيرش اين خطا و سعي در تصحيح روابط با دولت امريكا ، سعي در كوبيدن بر طبل دشمني نمي كردند . البته اين را بگويم كه من دولت امريكا را دولتي متجاوز و زورگو ميدانم و حتي تسخير سفارتش توسط دانشجويان را كاملا قابل فهم و با توجه به سوابق امريكاييها در ايران ، اين واكنش را بعد از انقلاب طبيعي مي دانم ولي نه به ان شكل و با آن ادامه مفتضح . مي شد به صورت سمبليك براي چند ساعني يا حتي چند روزي سفارت را اشغال كرد و بعد با مانور تبليغي مناسب از |آنها امتيازات سياسي گرفت از آنجا خارج شد . تا آنجا كه يادم هست يكي از دانشجويان هم در جايي همين را به عنوان نقشه اوليه آنان اعلام كرده بود ( فكر كنم عبدي گفته ولي درست يادم نيست ) ولي با دخالت بعضي از عوامل تندرو اين موضوع طولاني شد و تبديل به بحران گشت .

حتي بعد 400 روز از گرو گانگيري وقتي دولت آمريكا با شروط دولت ايران موافقت كرد و ايران مي توانست براي اولين بار در روابطش امتيازات خوبي از امريكايي ها بگيرد بدون لطمه خوردن به ادامه اين روابط ، با خطاي دوم ايت الله خميني اين هم نتيجه نداد و آنها با يك تحليلي سراپا اشتباه به تصور اينكه به دليل نزديكي انتخابات رياست جمهوري آمريكا ، به كارتر فرصت بهر ه برداري تبليغي از آزادي گروگانها ندهند ، باز به لجاجت كودكانه خود ادامه دادند و با شكست كارتر و آمدن جمهوري خواهان وضع بدتر شد و همان امتيازات را هم از دست دادند و سرانجام بدون هيچ دستاورد سياسي و اقتصادي گروگانگيري تمام شد . در حاليكه اگر همان موقع با دولت دموكرات كارتر مصالحه مي كردند ، هم امتيازات لازم را مي گرفتند وهم با كمك پشت پرده به او براي انتخاب مجددش مي توانستند دولت او را به همكاري با ايران راغب كنند و باعث حمايت آمريكا از صدام و واقعه هولناك و مخرب جنگ نشوند ولي متاسفانه آيت الله خميني نشان داد كه به يك دشمن زخم خورده بيشتر نياز دارد تا يك دوست قدرتمند . واين نوع سياست در اسلام هم جايگاهي ندارد و دروغ سالهاست اينرا نتيجه اسلاميت و ظلم ستيزي انقلاب معرفي كرده اند در حاليكه اين جز رسوخ افكار كمونيستي در انقلابيون و حتي خود آيت الله خميني، جيز ديگري نبود .تا همينجا كافي ست . ادامه بحث بماند براي سال بعد !

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ-

نظرات

ناشناس /وبلاگ خوبی دارید و نثر زیبایی هم دایرد . تبریک می گویم . از تاریخ آپدیت مطلب قبلی یتان هم مشخص بود که دیر به دیر می نویسید امیدوارم شاهد نوشته های بیشتری از شما باشیم .../  توضیح : تشکر از شما دوست عزیز. هرچند در این وبلاگ فقط نظراتی که مرتبط با نوشته باشد را می گذارم و از مراتب لطف دوستان می گذرم ولی اینبار برای ادای احترام خلاف عادت عمل شد . ممنون از شما

فهیمه / به اعتقاد من این حرکت اصلا ارتباطی به دانشجویان نداشت . در حقیقت آنها ابزار دست سیاست مدارها و تندروها شدند .و امروز هم به اسم دانشجو دنبال اهداف خودشان هستند

محسن / عقل کل عزیز . ممنون از نوشته تان . ۱۳ آبان باعث بسیاری از بدبختیهای ما شد و بعد از آن دیگر ملت ما روی خوش ندید. جنگ و تحریم و فشارهای مختلف همه اش از همین  مورد شروع شد و همانطور که شما هم نوشته اید هنوز هم بانیان آن  روز کار خود را توجیه میکنند در حالیکه اگر جرات داشتندباید از مردم عذر خواهی می کردند . این حکومت ... از همان اول هم منافع ایران را نادیده گرفت .